نادر طالب زاده:

«راننده تاکسی» فیلمی استعلاگراست/ لزوم ادامه همکاری اسکورسیزی و پل شریدر

«راننده تاکسی» فیلمی استعلاگراست/ لزوم ادامه همکاری اسکورسیزی و پل شریدر

نادر طالب زاده بر این باور است که پل شریدر در موفقیت اسکورسیزی در سینما نقش مهمی داشته است و این همکاری باید همچنان ادامه یابد.

به گزارش ستاد خبری سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر، نادر طالب زاده صبح امروز سه شنبه ۳ اردیبهشت ماه ویژه هنرجویان «دارالفنون» سی و هفتمین جشنواره جهانی فیلم فجر، کارگاه کارگردانی برگزار کرد.

مازیار میری مدیر «دارالفنون» در ابتدای این کارگاه درباره طالب زاده بیان کرد: امروز در خدمت یکی از کارگردانان و تحلیل گران صاحب سبک سینمای ایران هستیم که سینمای ایران و موقعیت آن را در جهان به خوبی می شناسد و سال گذشته هنرجویانی که از کارگاه های وی استفاده کرده بودند، بسیار علاقه مند بودند که باز هم در خدمت این هنرمند باشیم.

نادر طالب زاده در آغاز این نشست بیان کرد: من امروز می خواهم درباره تأثیر زمان بر سینما و تأثیری که سینما بر زمان می گذارد، صبحت کنم و این که سینما چگونه می تواند به زمان شکل بدهد. می خواهم درباره چهار استاد سینما صحبت کنم که همیشه فوق العاده بوده اند و با حیرت به آنها می نگریم، استادانی که نه تنها زمان بلکه هیچ چیزی نتوانسته میزان حیرت و ترس همراه با احترام ما را نسبت به آنها تغییر دهد.

وی به فیلم «پدرخوانده» اثر فرانسیس فوردکاپولا اشاره کرد و گفت: زمانی که این فیلم اکران شد، من در آمریکا بودم؛ فیلمی که به جنگ آمریکا در ویتنام اعتراض داشت و توانست جهان را متحیر خودش کند. در این فیلم تزلزل آمریکا به خوبی نشان داده شده است، فیلمی نوستالژیک و فوق العاده که آمریکای قدیم را نشان می دهد و درباره یک گروه مافیایی است که در آمریکا به سر می برند و نشان می دهد که آمریکایی ها چطور به اقلیت های ایتالیایی و آمریکایی اجازه داده اند که مافیا باشند و پولدار شوند. داستان و فیلمنامه این فیلم بسیار فوق العاده است و کاپولا بعد از آن تا مدتی فیلم نساخت.

طالب زاده در ادامه به فیلم «راننده تاکسی» اثر مارتین اسکورسیزی اشاره کرد و یادآور شد: فیلمنامه این فیلم را پل شریدر نوشته و اسکورسیزی کارگردانی کرده است. پل شریدر نویسنده بااستعداد آن، نوشتن این فیلمنامه را برای خودش یک درمان ذکر کرده است و بسیاری بازیگران این فیلم مثل رابرت دنیرو و جودی فاستر به بازیگران بزرگی تبدیل شدند.

این تحلیلگر سینما در ادامه فیلم «راننده تاکسی» را یک فیلم با موضوع سینمای متعالی توصیف و اظهار کرد: پل شریدر کتابی با موضوع استعلا در سینما نوشته است و این فیلم هم درباره سینمای تعالی گراست که شریدر آن را نوشته و اسکورسیزی کارگردانی کرده است.

وی با اشاره به دو فیلم از پل شریدر بیان کرد: فیلم دیگری که فیلمنامه آن را شریدر نوشته است، «اولین اصلاح شده» است که فیلم بسیاری خوبی است و سال ۲۰۱۹ نامزد اسکار شد.

این کارگردان سینما با اشاره به صاحب سبک بودن شریدر بیان کرد: او فیلم های آمریکایی را فرانسوی و ژاپنی می کند به طوری که در آخرین کارش از رابرت برسون، برسونی تر و ازوئی تر از ازو فیلم ساخته است. او نویسنده ای بزرگ و فردگراست و من بسیار خوشحالم که اکنون در ایران حضور دارد.

وی همچنین فیلم «اولین اصلاح شده» را فیلم بسیار زیبا و صاحب سبک و دارای زمینه توصیف کرد و افزود: کارگردان این فیلم اگر چه پیر است اما پشت دوربین می ایستد و همچنان فیلم می سازد و شریدر در تاریخ سینما، بیرون از زمان ایستاده است.

طالب زاده در ادامه این کارگاه، قسمت های کوتاهی از فیلم «پدرخوانده» را برای هنرجویان  به نمایش گذاشت و پس از آن گفت: «پدرخوانده» فیلم فوق العاده، دارای سبک و بی نظیر است که مردم آمریکا آن را بسیار دوست دارند. مردم آمریکا به جز تعداد اندک تا پیش از این فیلم چیزی درباره مافیا و روابط میان آنها نمی دانستند. زبان این فیلم بسیار شسته رفته تر از تریلرهایی است که امروزه ساخته می شوند.

وی، «پدرخوانده» را فیلم بسیار پردردسری ذکر کرد و گفت: برای ساخت فیلم دردسرهای بسیاری وجود داشت که یکی از آنها بازیگری مارلون براندو بود و کاپولا توانست مدیران بزرگ هالیوودی را قانع کند که براندو این نقش را بازی کند. براندو پول کمی هم بابت آن گرفت ولی در فروش بسیار موفق ظاهر شد و بازی فوق العاده ای را به نمایش گذاشت به طوری که بسیاری سعی دارند از بازی او الگوبرداری کنند.

این مستندساز با تاکید بر این که هر قسمتی از «پدرخوانده» را که ببینید فوق العاده است، یادآور شد: این فیلم در هر جنبه ای، فیلم کلاسیک فوق العاده ای است که خیلی ها دیالوگ هایش را حفظ کردند و بسیاری آن را بزرگترین فیلمی می دانند که تاکنون ساخته شده است.

این تحلیلگر و منتقد سینما در ادامه به فیلم «راننده تاکسی» به عنوان یک فیلم استعلایی در سینما اشاره و اظهار کرد: فیلم «راننده تاکسی» که در سال ۱۹۷۶ ساخته شد، پل شریدر نویسنده آن و اسکورسیزی کارگردان آن بود و من این فیلم را زمانی که در آمریکا در زمینه مطالعات سینمایی تحصیل می کردم، دیدم و بسیار تحت تاثیر قرار گرفتم.

وی افزود: در این فیلم که شریدر و اسکورسیزی با همکاری هم ساخته اند، استعلا در سینما را مشاهده می کنیم. این فیلم بحث روحانیت را تحت تاثیر قرار داده  و درباره یک راننده تاکسی است که می خواهد انسان اخلاق مدار باشد.

طالب زاده به سخنی از پل شریدر درباره این فیلم اشاره کرد و یادآور شد: شریدر گفته بود که این فیلم درباره من است و من در واقع همان راننده تاکسی هستم که باعث شد، درمان بشوم. مردی که می خواهد شایسته، نجیب، پاکدامن و با نزاکت باشد اما مجبور می شود تفنگ به دست بگیرد و مردم را بکشد که چیزی شبیه به کار جهادی کردن است. او جهاد را در فیلم آخرش هم به نمایش می گذارد و بسیاری معتقدند که این شخصیت ها در فیلم های دیگر او نیز در واقع یک نفرند که دارای روحانیت، معرفت و پاک نهادی هستند ولی باید بر سر یک دو راهی دست به انتخاب بزنند.

در ادامه صحنه‌هایی از فیلم «راننده تاکسی» برای هنرجویان پخش شد و طالب‌زاده درباره آن توضیح داد: زمان این فیلم مربوط به دورانی است که بسیاری از جوانان از جنگ ویتنام بازگشته‌اند و  جویای کار هستند. موضوع جالب دیگر، نریشن فیلم است و تاثیری که نریشن در فیلم دارد. این فیلم جایی است که استعلاگرایی در سینما اتفاق می‌افتد که به قلم پل شریدر است و مشابه فیلم آخر اوست.

طالب‌زاده همچنین به همکاری میان شریدر و اسکورسیزی اشاره کرد و گفت: اسکورسیزی و شریدر در چند فیلم با هم همکاری کردند از جمله «گاو خشمگین»، «آخرین وسوسه زمین» و «راننده تاکسی» و من فکر می‌کنم که این همکاری باید همچنان ادامه داشته باشد، چرا که به نظر من پل شریدردر موفقیت اسکورسیزی نقش موثری داشته است.

کارگردان «بشارت منجی» در ادامه به فیلم «آخرین وسوسه مسیح» اشاره کرد و گفت: زمانی اکران این فیلم، من در نیویورک بودم و راهبه‌های کاتولیک این فیلم را کفرگویانه می‌دانستند و معتقد بودند که نباید به دیدن آن نشست که البته به دلیل صحنه‌های غیراخلاقی فیلم نبود، بلکه به دلیل سکانسی است که یکی از بحث برانگیزترین سوژه‌های مذهبی بود و این سوژه به سینما راه یافته بود. در این فیلم سکانسی هست که مسیح با پائول دیدار می‌کند و به او می‌گوید که تو دروغگویی. پائول کسی بود که مسیح و مسیحیت را از مسیر اصلی خود منحرف کرد. به طور مثال پائول درباره گوشت خوک آن را حلال دانسته در حالی که حضرت مسیح آن را حرام کرده بود. موضوع دیگر ختنه است که پائول آن را نادرست و مسیح آن را درست اعلام کرده بود.

وی افزود: شریدر این سوژه حساسیت برانگیز را می‌نویسد و اسکورسیزی کارگردانی می‌کند، این سوژه بحث‌برانگیز مذهبی  بعدها سبب شد که کلیسا به اسکورسیزی حمله کند و اسکورسیزی در مقابل سعی کرد، نقش یک احمق را بازی کند و اعلام کرد شاید من اشتباه کردم و ایمانم ضعیف است و به این ترتیب از این مهلکه جان سالم به در برد.

طالب‌زاده بیان کرد: این دقیقا همان مدلی است که آمریکایی‌ها در آن زمان می‌ساختند و بسیار فردگرایانه است. اسکورسیزی قبل از این که بخواهد به مدرسه فیلمسازی برود، قصد داشت که کشیش شود و پل شریدر هم که فیلمنامه آن را نوشته است، کسی است که زمانی قصد داشت کشیش باشد. بنابراین اگر به گذشته او برگردید، جوانی هست که می‌خواست به شدت مذهبی شود و در این فیلم هم کاراکتری هست که می‌خواهد با فساد مبارزه کند اگر چه کشیش نیست.

دبیر کنفرانس بین‌المللی افق نو، پل شریدر را تحت تاثیر سینمای فرانسه و رابرت برسون ذکر کرد و گفت: می‌خواهم نکته‌ای را که رابرت برسون در سال ۱۹۷۳ درباره خدا گفته است، این جا بخوانم، به این دلیل که پل شریدر به شدت تحت تاثیر برسون قرار دارد. برسون می‌گوید: خدا همه  جا هست و بیشتر که زندگی می‌کنم بیشتر در طبیعت و در کشورم آن را می‌بینم، وقتی یک درخت را می‌بینم می‌دانم که خدا وجود دارد. می‌خواهم این ایده را بگیرم که ما روح داریم واین  روح با خدا در ارتباط است و این را در فیلم‌هایم می‌خواهم بگویم. برسون البته فیلم‌های زیادی نساخته اما شریدر را تحت تاثیر خودش قرار داده است. شریدر می‌خواهد سیر وسلوک انسان برای درک واقعیت زندگی را کشف کند و به زندگی معنا بدهد.

وی در ادامه به فیلم «غلاف تمام فلزی» ساخته استنلی کوبریک اشاره و بیان کرد: این فیلم ضد جنگ، آمریکا را در دهه هشتاد نشان می‌دهد و جنگ را نقد می‌کند. این فیلم خیلی شجاعانه و باهوش است که انسان‌نمایی آمریکایی را نشان می‌دهد که حالا تبدیل به ماشین جنگ شده و کوبریک آن را نقد می‌کند. بخشی‌هایی از این فیلم که درباره ویتنام است، در لندن فیلمبرداری شده و یک نخبه می‌تواند چنین کاری کند.

در ادامه این کارگاه،  قسمت‌های کوتاهی از فیلم «غلاف تمام فلزی» برای هنرجویان به نمایش درآمد.

دبیر جشنواره مردمی فیلم عمار با اشاره به صحنه‌هایی از این فیلم تأکید کرد: کوبریک از یک سرباز واقعی برای بازیگری استفاده کرد و زمانی که پایش شکست، همه صحنه‌ها را دوباره بعد از خوب شدن پای او فیلمبرداری کرد. اگر می‌خواهید شاهکار عظیم بسازید باید از اول سکانس‌ها را بسازید و کوبریک این کار را کرد. او در این فیلم نوع آموزش سربازان جنگ ویتنام را به تصویر می‌کشد که از این نظر نیز یک شاهکار است.

در ادامه این کارگاه، بخش‌هایی از فیلم «اول اصلاح شده» به نمایش درآمد و طالب‌زاده نکاتی را درباره این فیلم مطرح کرد.

وی به نریشن فیلم و صحنه‌هایی که به شدت غیر آمریکایی است، اشاره کرد و افزود: به این فریم‌ها، فریم‌های آکادمیک گفته می‌شود. دوربین ثابت است و به سینمای مینی مالیستی نزدیک می‌شود که به نظرم فیلم بسیار شجاعانه‌ای است و فقط یک هنرمند می‌تواند این طور فیلمبرداری کند و یک فیلم سیال و روان بسازد.

طالب‌زاده در پایان درباره شریدر گفت: او ۲۱ فیلم ساخته که بسیاری از آنها خوب نبوده و البته خودش هم می‌گوید شما می‌توانید فیلم بد بسازید اما باز برگردید و فیلم خوب هم بسازید.

در پایان این کارگاه، مازیار میری مدیر بخش دارالفنون، لوح تقدیری را تقدیم نادر طالب‌زاده کرد و عکسی به یادگار همراه با هنرجوان دارالفنون گرفته شد.

آدرس سایت رسمی جشنواره Fajriff.com و پست الکترونیکی جشنواره Info@Fajriff.com است.

سی‌و‌هفتمین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر از ۱۸ تا ۲۶ آوریل ۲۰۱۹ (۲۹ فروردین تا ۶ اردیبهشت ۱۳۹۸) به دبیری رضا میرکریمی در تهران در حال برگزاری است.

لینک کوتاه: https://www.fajriff.com/fa/NrmJf
برچسب ها:

تمامی حقوق برای جشنواره جهانی فیلم فجر FIff © محفوظ می‌باشد.
2019 - 1982