یادداشت رویا نونهالی بر فیلم «مادر»/ چه فرقی می کند، زن یا مرد

یادداشت رویا نونهالی بر فیلم «مادر»/ چه فرقی می کند، زن یا مرد

رویا نونهالی بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون در یادداشتی بر فیلم «مادر» نگاهی به این فیلم سینمایی که در جشنواره جهانی فیلم فجر به نمایش درآمده، انداخته است.

به گزارش ستاد خبری سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجر، متن کامل این یادداشت را در ادامه می خوانید:

عطوفت به زبان ساده هم پیچیدگی هایی دارد. چیزهایی هستند که منطق خودشان را دارند، یا اصلاً ناراحت نمی شوند اگر بشنوند، منطق ندارند.

ترجیح دیگرى بر خود، این داستانى است که بشر، افسانه اش را می سازد و آن قدر تعریفش می کند تا تعداد بیشترى به عنوان ضرورتى براى مواجهه با واقعیت باورش کنند.

سنتى هست، راه و رسمى که پیشنهاد می کند تا سرنوشتِ گرفتار رنج هاى اجتناب ناپذیر زندگى به این ترتیب، نفسى تازه کند.

باور کردنى است یا نه؟ آیا قصه ها می توانند موقعیت هایی بسازند تا آدم باور کند چیزهاى مهم ترى از خودش هستند؟ یا حتى این می تواند زیباترین خودخواهى انسان باشد که از خودش می گذرد تا سرى به احوال خودش بزند، حالش را خوب کند در بدترین احوال.

زندان، فراق و داورى، به دور از دیدن اصلی ترین چیزهایی که براى فهم سرنوشت لازم اند مانع هایی سر سخت اند؛ مثلاً، صبر، یا کمى درنگ بیشتر، چیزى مثل حوصله، که روز به روز کمیاب تر مى شود.

ماجراهایی مثل این قصه و نوعى از بردبارى که پیشنهاد می کند، جغرافیاى تاریخى پرسابقه اى دارد. وقتى قرار است چیزى ارزشمند کمک کند تا خسته نشوى، بى قرار نباشى، فداکارى برایت امرى بدیهى باشد.

مادرى مثالى، رنجى مدام، دورى، انتظار و در نهایت، تکرار پیشنهاد سفرى براى جست و جوى بى اعتناء به سود و زیان، به شنیدن نه و انکار امر نشدنى، ناممکن.

فیلم «مادر»، ماجراى ساده اى است که پیچیدگی های احساسى موقعیت پیش رویش را سامان می دهد و اگر صبر مادرانه را قبول کنى، به تو اجازه مى دهد باور کنى این کی اسطوره است که از دیوار عبور می کند، از نه، آرى می گیرد و مرد و زن نمی شناسد.

شاید رها کردن مفهوم مردانگى از جنسیت هم، همین خاصیت را داشته باشد. مهر و فداکارى، شجاعت و نترسى،

ابزارهاى کارسازى هستند که زن یا مرد می توانند از گنجه ى پر قفل و بست زندگی شان بردارند و مطمئن باشند، تلخ ترین یا شیرین ترین پایان، مى تواند چیز مهمى نباشد، اگر اصل موضوع، تجربه اى، دل انگیز و پیشنهاد دهنده باشد. تصمیم درست، ترکیب پیچیده اى است از هزار اما و اگر در حافظه اى که هر داستان نویس، فیلمساز و تماشاگرى، در زندگى اش ساخته است.

اگر آماده باشیم، صفت مادرانگى را بیش از مادر زاینده، در زایش عاطفه ى  آدمى، در پدرانگى، در نوعى از آدم دلبسته، دلداده، همدل، بپذیریم؛ فیلم مادر ناامیدمان نمى کند. اگرچه در نقدى عبوث می شود، سختگیر بود و گفت، دیده ام، شنیده ام، مجابم نمی کند، شگفت انگیز و ماهرانه نیست.

قبول قصه از نوع حکایتش، نوعى همراهى می خواهد با فانتزىِ پرتاریخِ سینمایی احساساتى، متکی بر پندهاى اخلاقى و امید به گشایشى که حق توست اگربه اندازه ى کافى بردبار باشى.

در فرهنگ شرق، در احوال شرقى اسطوره و حکایت، از مبتدى تا پیشرفته، از چین و هند و آسیاى میانه و قفقاز تا آناتولى و یونان و روم باستان، خطى از جهان عدالت خواه پیچیده وجود دارد که در اسطوره و افسانه و درام هایش، منطق سختگیرِ چند و چون را کنار می گذارد و در یک تمناى عاطفىِ ریشه دار، نگاهش به عقل و عاقلانگى فرق می کند با جامعه ى  شهرنشین محاسبه گر دنیاى صنعتى امروز که تجارت همه چیز، قاعده ى  اصلى است. احوال روایت و نوع گشایش در این گونه از درام، مختصاتى دارد که با ریاضى ناباورى روزگار شکاکیت متراکم، غریب به نظر می رسد و به این سادگی ها، جفت و جور نمی شود. فیلم مادر، نقطه ى تماسى دارد با چیزى که به آن آگاهى یا فرهنگ مى گو ییم و نصایح تلخ عاقبت هاى شیرین.

لینک کوتاه: https://www.fajriff.com/fa/GQKFL

تمامی حقوق برای جشنواره جهانی فیلم فجر FIff © محفوظ می‌باشد.
2019 - 1982